Sep 15 2018

people

5 แลนด์มาร์กสําคัญชวนระลึกถึง อ.ศิลป์ พีระศรี

ภาพปกจาก (tnews)
ชีวิตนั้นสั้นแต่ศิลปะยืนยาว Cr. อ.ศิลป์ พีระศรี
พอพูดถึง อ.ศิลป์ พีระศรี นั้นเราเชื่อว่าหลาย ๆ คนที่ได้ยินชื่อท่านครั้งแรกอาจจะคิดว่าท่านเป็นคนไทย แต่สําหรับชาวศิลปากรและคนรักในเรื่องเกี่ยวกับศิลปะประติมากรรมน่าจะรู้จักดี ว่าท่านเป็นคนที่มีคุณูปการกับมหาวิทยาลัยศิลปากรและประเทศไทยขนาดไหน โดยต้นกําเนิดของ อ.ศิลป์ พีระศรี จริง ๆ แล้วท่านเป็นชาวอิตาลี ซึ่งเกิดและอาศัยอยู่ที่เมืองฟลอเรนซ์ ในยุคที่เมืองกําลังมีความรุ่งโรจน์ และพัฒนาแบบก้าวกระโดดในเรื่องเกี่ยวกับศิลปะวิทยา หรือที่เรารู้จักกันดีในชื่อว่า ยุคเรอเนซองส์ โดยท่าน อ.ศิลป์ พีระศรี มีความตั้งใจแน่วแน่กับการที่จะศึกษาในเรื่องของศิลปะและความเป็นศิลปินให้ได้ แม้พ่อของท่านจะไม่เห็นด้วยก็ตาม จนในที่สุดท่านก็ได้เป็นเป็นศิลปินในสาขาช่างปั้น และช่างเขียนตามที่ฝัน จากการศึกษาเล่าเรียนมานานนับ 7 ปี ในสถาบันศิลปแห่งนครฟลอเรนซ์ รวมถึงยังสร้างผลงานสําคัญเอาไว้มากมายก่อนที่ในที่สุด เมื่อรัชกาลที่ 6 ของชาวไทยเรากําลังต้องการศิลปินที่มีความเชี่ยวชาญในด้านศิลปะตะวันตกมาสร้างผลงานและถ่ายทอดความรู้แก่บรรดาช่างไทยให้มีความสามารถทัดเทียมกับชาติตะวันตก 
 
ภาพจาก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ศิลป์ พีระศรี
 
อ.ศิลป์ พีระศรี จึงได้เข้ามารับราชการที่ไทยในตําแหน่ง ช่างปั้นประจำกรมศิลปากร กระทรวงวัง จากการแนะนําของรัฐบาลอิตาลี ทําให้ประวัติศาสตร์ครั้งใหม่ของวงการศิลปะเริ่มต้นนับจากนั้น ไม่ว่าจะเป็นความรู้ความสามารถที่ท่านทรงเผยแพร่ให้เหล่าบรรดาลูกศิษย์ บทบาทในการก่อตั้งสถาบันที่ในปัจจุบันเรารู้จักกันดีในชื่อ มหาวิทยาลัยศิลปากร รวมถึงผลงานประติมากรรมมากมายที่ท่านได้ฝากไว้ตามสถานที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย ทําให้ในเดือนเกิดของท่านนี้เราจะชวนไประลึกถึงบุคคลผู้มีคุณูปการ กับวงการศิลปะของประเทศไทยเรามากที่สุดคนหนึ่ง ผ่านผลงานต่าง ๆ มากมายของท่าน ซึ่งเป็นเหมือนแลนด์มาร์กสําคัญที่สะท้อนประวัติศาสตร์และเรื่องราวของไทยเรามาตลอดยุคสมัยที่ผ่านมา 

พระบรมราชานุเสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสิน

 
ภาพจาก m.mgronline ที่ตั้ง วงเวียนใหญ่ กทม. สร้างเมื่อ พ.ศ. 2493
 
ต้องบอกว่าเป็นหนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดชิ้นหนึ่งของ อ.ศิลป์ พีระศรี จริง ๆ เพราะมีความสมจริงและงดงามมาก โดย สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช นั้นแม้พระองค์จะครองราชย์ไม่นานนักแต่ด้วยการเสียสละและความทุ่มเทที่พระองค์มีให้บ้านเมืองเรามา มันช่างยิ่งใหญ่จนชาวไทยทุกคนยกให้ท่านเป็นหนึ่งใน “มหาราช” ของประเทศไทย ตลอดจนทําให้หลายภาคส่วนได้ร่วมกันสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ ไว้ตามสถานที่สําคัญต่าง ๆ มากมายและ พระบรมราชานุเสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสิน ก็เป็นหนึ่งในสถานที่ ๆ โดดเด่นที่สุดในนั้น โดยในทุก ๆ ปีจะมีการจัดกิจกรรม เทิดพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช กันที่นี่จนเป็นธรรมเนียมปฎิบัติที่มีกันมาช้านาน เรียกได้ว่าเป็นหนึ่งใน พระบรมราชานุเสาวรีย์ ที่เราควรต้องไปทําความเคารพกันสักครั้งหนึ่งในชีวิตจริง ๆ 

อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี 

 
ภาพจาก springnews ที่ตั้ง นครราชสีมา สร้างเมื่อ พ.ศ. 2477

 
หนึ่งในจุดท่องเที่ยวยอดนิยมที่น่าจะไม่มีใครไม่รู้จักกับ อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี หรือที่เราชาวไทยรู้จักกันในชื่อ ท้าวย่าโม โดยประติมากรรมชิ้นนี้สร้างขึ้นมาเพื่อสดุดีถึงความกล้าหาญและความดี ที่ท้าวย่าโมได้สร้างขึ้นมาให้กับชาวโคราชโดยงานชิ้นนี้เป็นงานที่ อ.ศิลป์ พีระศรี ร่วมกันออกแบบกับ พระเทวาภินิมมิตร หนึ่งในประติมากรชื่อดังอีกคนหนึ่งในยุคสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม ซึ่งในปัจจุบันสถานที่นี้เป็นที่สักการะและจุดแวะสําคัญที่ชาวโคราชและนักท่องเที่ยวต่างต้องมาสักการะกันทุกคน ชนิดที่ทําให้ลานอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีมีความคึกคักตลอดทั้งวัน และเป็นเหมือนศูนย์รวมจิตใจของชาวโคราชเอาไว้ด้วยกันเลยทีเดียว

อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย 

 
ภาพจาก tnews ที่ตั้ง ถ.ราชดําเนิน กทม. สร้างเมื่อ พ.ศ. 2482
 
น่าจะเป็นหนึ่งในประติมากรรมที่พอพูดชื่อขึ้นมาแล้วหลาย ๆ คนน่าจะรู้จักกันเป็นอย่างดีกับ อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ระลึกถึงหนึ่งในเหตุการณ์สําคัญที่เปลี่ยนประวัติศาสตร์ไทยเราไปตลอดกาล คือการเปลี่ยนรูปแบบการปกครองจาก สมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นระบอบประชาธิปไตยโดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข และหลังจากประติมากรรมนี้ถูกสร้างขึ้นมานั้น ตัวอนุเสารีย์ก็ได้ผ่านเรื่องราวทางประวัติศาสตร์สําคัญต่าง ๆ มากมายอาทิ เหตุการณ์ 14 ตุลา ที่เป็นการชุมนุมต่อต้านเผด็จการ ฯลฯ จนเต็มไปด้วยเรื่องราวที่สะท้อนภาพสังคมที่ผ่านมาของบ้านเมืองเรามาแทบทุกยุคสมัย  ชนิดที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ให้อยู่คู่กับบ้านเมืองต่อไปนาน ๆ จริง ๆ 

อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ 

 
ภาพจาก tnews ที่ตั้ง อนุเสาวรีย์ชัยสมรภูมิ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2485
 
เราเชื่อว่าไม่มีใครไม่รู้จักแน่นอนไม่ว่าจะเป็นคนกรุงเทพหรือคนต่างจังหวัดกับ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ โดยตัวอนุเสาวรีย์นี้อยู่ในจุดกึ่งกลางของการขับเคลื่อนสิ่งต่าง ๆ ในชีวิตประจําวันของผู้คนมากมายไม่ว่าจะเป้น ระบบนขนส่งสาธธารณะ ศูนย์การค้า ฯลฯ แต่รู้ไหมว่าตัวประติมากรรมนั้นจริง ๆ แล้วถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเทิดทูนวีรกรรมของทหาร ตำรวจ และพลเรือนที่เสียชีวิตไป ในกรณีพิพาทระหว่างไทยกับฝรั่งเศสช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทําให้สถานที่นี้น่าจะเป็นหนึ่งในประติมากรรมที่ได้รับความนิยมและมีคนมาวนเวียนถ่ายรูปด้วย รวมถึงปรากกฎอยู่ตามหน้าสื่อต่าง ๆ มากมายที่หนึ่งในไทยเลยนะ

พระศรีศากยะทศพลญาณ ประธานพุทธมณฑลสุทรรศน์ 

 
ภาพจาก praputtaroop.wordpress ที่ตั้ง พุทธมณฑล จ.นครปฐม สร้างเมื่อ พ.ศ. 2498 

 
มาในด้านศาสนากันบ้างกับ พระศรีศากยะทศพลญาณ ประธานพุทธมณฑลสุทรรศน์ ที่ประยุกต์พุทธลักษณะมาจาก พระพุทธรูปปางลีลา โดยสร้างให้มีความสอดคล้องกับวาระที่พระพุทธศาสนาอายุครบ 2,500 ปี ด้วยการให้ตัวประติมากรรมมีขนาด 2,500 กระเบียด (1 กระเบียดเท่ากับ 1/4 นิ้ว ) จึงทําให้ความสูงในตอนแรกของพระพุทธรูปที่มีความสูงเพียง 2.14 เมตร กลับสูงเป็น 15.875 เมตร โดยหลังจากสร้างเสร็จประติมากรรมชิ้นนี้ก็ได้รับการยกย่องว่าเป็น ผลงานที่ผสานความเป็นตะวันตกเข้ากับประเพณีไทยแบบดั้งเดิมได้เป็นเอกลักษณ์ที่สุด และกลายเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนผ่านให้บ้านเราเข้าสู่ความเป็นศิลปะไทยสมัยใหม่อย่างแท้จริง อีกทั้งยังเป็นศูนย์รวมการทํากิจกรรมทางศาสนาในช่วงเทศกาลสําคัญของผู้คนในสังคมมากมาย