ต้องเรียกว่าบังเอิญไถฟีดเจอจริง ๆ สำหรับแอนิเมชันสีจัดจ้านฉูดฉาดที่ทำให้เราเอ็นจอยเกินคาดอย่างผลงานทุนร่วมฝรั่งเศส ลักเซมเบิร์ก แคนาดา ชื่อเรื่องว่า Pachamama ที่เล่าเรื่องวัฒนธรรมในแถบอเมริกาใต้ได้ร่วมสมัยดีจริง ๆ โดยโฟกัสไปที่เด็กน้อยในหมู่บ้านห่างไกลกลางเทือกเขาแอนดีสที่มีความใฝ่ฝันเดียวคืออยากเป็นหมอผีประจำเผ่า แต่เขาก็ดูจะไม่เก็ตธรรมเนียมหลายอย่างที่คนอื่นทำกัน
ปมของเรื่องอยู่ที่ชาวบ้านในหมู่บ้านของเด็กน้อยต้องจ่ายส่วยให้จักรวรรดิอินคานี่แหละ และผู้แทนที่ควบคุมพื้นที่แถบนี้ก็ไม่ผ่อนปรนใด ๆ แถมยังยึดเทวรูป Pachamama หรือ พระแม่ธรณี เทพมารดาตามธรรมเนียมของชาวพื้นเมืองเทือกเขาแอนดีส ไปอีกต่างหาก ทำให้ชาวหมู่บ้านสูญเสียสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจสิ่งเดียวที่มีไป และเจ้าหนูตัวเดินเรื่องของเราต้องวางแผนไปช่วงชิงของสำคัญนี้คืนมา
ที่เราชอบมาก ๆ คือ Pachamama เหมือนจะนำเสนอเรื่องการปะทะกันของ 2 เจเนอเรชัน ไปพร้อม ๆ กับการอธิบายธรรมเนียมดั้งเดิมของชาวแอนดีส ยิ่งไปกว่านั้น การบอกเล่าถึงผู้นำที่กดขี่ชาวบ้าน หรือก็คือตัวแทนจากจักรวรรดิอินคานั้น ก็ไม่ใช่กลไกอำนาจ หรือ 'ผู้ร้าย' กลุ่มเดียวในเรื่องด้วย เพราะแม้แต่อาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ก็ยังต้องเจอกับการรุกรานของคนขาว หรือ 'เทพผิวโลหะ' ตามที่เอ่ยถึงในเรื่อง เนื่องมาจากชุดเกราะที่พวกเขาสวมใส่นั่นแหละ
เอาจริง ๆ ถ้าดูอย่างไม่คิดอะไรมาก Pachamama ก็ไม่ได้เอ่ยถึงการกดขี่เป็นทอด ๆ ของคนขาวต่อคนพื้นถิ่น และคนพื้นถิ่นศูนย์กลางอำนาจต่อคนพื้นถิ่นชายขอบเลยนะ แต่กลายเป็นว่าการสอดแทรกรายละเอียดแบบนี้เข้ามาในเนื้อเรื่อง ดันทำให้ผู้ใหญ่อย่างเรา ถูกอิมแพกต์ไปแรง ๆ แบบไม่ทันตั้งตัว เป็นการเพิ่มเลเยอร์ เพิ่มมูลค่าในเนื้อหาคอนเทนต์ได้อย่างมีชั้นเชิงทีเดียว
จะบอกว่าผลงานเรื่องนี้เด็กดูได้ ผู้ใหญ่ดูดี ก็ไม่ผิดเลย เขาทำมางานละเอียดจริง ๆ และถือเป็นข้อพิสูจน์ด้วยว่า การหยิบเอาธรรมเนียมท้องถิ่นมาทำเป็นคอนเทนต์แอนิเมชันที่ดูสนุกนั้น 'เป็นไปได้' รวมถึงการสอดแทรกเลเยอร์ที่ซับซ้อน มีหลายมิติ ในผลงานที่ทำไว้สำหรับเด็กก็ 'เป็นไปได้' อีกเช่นกัน จุดนี้ถือว่าว้าวในว้าวของจริง แต่ข้อเสียของมันคือตอนนี้ยังไม่มีซับไทเทิลภาษาไทยเลยล่ะ ต้องดูซับฯ อังกฤษไปพลาง ๆ ก่อน (แล้วมาช่วยกันส่งรีเควสต์ไปบอกให้เขาแปลซับฯ ไทยเร็ว ๆ ด้วยล่ะ)
Pachamama สตรีมทาง Netflix
