อาจจะเป็นชอยส์ที่ดูธรรมดาไปสักหน่อย เมื่อเราเลือกกดดูแอนิเมชัน Luca ผลงานลายเส้นน่ารักของ Pixar ที่สตรีมผ่านทาง Disney+ Hotstar แต่นอกเหนือจากการนำเสนอเรื่องราว Coming-of-age ที่ดูเพลินแล้ว เรากลับพบว่ามันช่างบรรยายการเมืองและสังคมโลกได้อย่างแนบเนียนและลึกซึ้ง โดยที่ยังคงความเป็นหนังเด็ก/หนังครอบครัวอยู่
Luca เล่าถึงเด็กชาย 'ชาติพันธุ์' อื่น ที่อาศัยอยู่ใต้ทะเล และถูกพ่อแม่สั่งห้ามไม่ให้ขึ้นมายังโลกเหนือน้ำ เพราะไม่ต้องการให้เจอกับมนุษย์และถูกทำร้าย โดยที่ทั้งโลกใต้น้ำและเหนือน้ำล้วนแล้วแต่วางโลเคชันให้เป็นอิตาลีแบบสุด ๆ ไม่ใช่แค่ชื่อตัวละคร ภาษา วัฒนธรรม และสภาพแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงไอเทมประจำชาติอย่างสกูตเตอร์แบรนด์ Vespa อีกด้วย แล้วที่ล้ำไปกว่านั้นคือการอ้างถึงชื่อ มาเคียเวลลี และโควตที่เกี่ยวเนื่องกับนักปรัชญาการเมืองชาวอิตาเลียนคนนี้ด้วย
ที่มันน่ารักสุด ๆ ไปเลยก็คือ มาเคียเวลลี ที่ถูกอ้างถึงใน Luca มันคือ 'แมว' นี่สิ ถือว่าเขาหาวิธีแทรกบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์เข้ามาในคอนเทนต์เบาสมองได้สมูทดีจริง ๆ ขณะเดียวกัน ข้อความจากงานเขียน The Prince ของ นิโคโล มาเคียเวลลี คนสำคัญที่ว่านี้ อย่างไอเดียเรื่อง 'ความรักและความกลัว' ที่เจ้าผู้ครองนครใช้ปกครองประชาชน ก็มาอยู่ในรูปบทสนทนาระหว่างเด็ก ๆ ตัวเดินเรื่องกับอันธพาลสุดกร่างที่บุลลี่เขาไปทั่ว
"พวกเขาไม่ได้รักเธอ พวกเขากลัวเธอต่างหาก"
ประโยคที่ดูไม่ได้ลึกซึ้งอะไรมากนี้ สะท้อนถึงการกดทับที่ผู้ถูกปกครองในสังคมเล็กใหญ่จำนวนมากต้องเผชิญ โดยที่ไม่รู้ตัว หรือรู้ตัวแต่พาตัวเองออกมาจากอำนาจที่กดทับนั้นไม่ได้ ซึ่งก็ไม่ใช่แค่โควตที่ได้แรงบันดาลใจจากหลักการของมาเคียเวลลีนี่เท่านั้นหรอกนะ ที่ทำให้เรารู้สึกว่ามันมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับการเมือง แต่ตลอดทั้งเรื่องยังพูดถึงการบงการชีวิตคนอื่น หลักเผด็จการกินรวบอำนาจ และการแบ่งแยกกลุ่มผู้ชนะ/อีลีตกับผู้แพ้/คนชายขอบ ยิ่งไปกว่านั้นยังพูดถึงการ 'โค่นล้มความอยุติธรรมที่ชั่วร้าย' อีกด้วย ทั้งที่สเกลของเนื้อหาเป็นแค่เรื่องเด็กเล่นกันเท่านั้น
อีกประการสำคัญที่ไม่ได้ชัดเจนนัก แต่ทำออกมาได้ทรงพลังมาก ๆ คือการเปิดตัวว่าตัวละครหลักหนึ่ง ๆ นั้น 'ไม่ใช่มนุษย์' ที่สามารถสะท้อนถึงการ Come Out ในเชิงอัตลักษณ์ได้ด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของชาติพันธุ์ ศาสนา เพศสภาพ หรืออื่น ๆ เป็นการสร้างมิติให้กับเรื่องราวธรรมดา ๆ ได้อย่างที่เราคิดไม่ถึงเลยทีเดียว ซึ่งก็ทำให้ผลงานสำหรับเด็กเรื่องนี้ ยิ่งมีคุณค่า มีชั้นเชิง และน่าจดจำขึ้นไปอีก
Luca สตรีมทาง Disney+ Hotstar
