"ไกลออกไปจากภาคพื้นทวีป รอยต่อส่วนแรกของการเปลี่ยนแปลงทางเคมีในอากาศ ความเร็วลมเคลื่อนกำลัง คลื่นแสงในแต่ละช่วงความยาวเคลื่อนไหวซ้อน ไอน้ำเกาะกลุ่มกันควบแน่นเป็นเกล็ดน้ำแข็ง ที่ซึ่งมวลอากาศหนาแน่นและแนวปะทะอากาศ เหมาะสมสำหรับสิ่งมีชีวิต ธรรมชาติการเผาผลาญเคมีในร่างกายของเราเป็นส่วนผสมของการแลกเปลี่ยนอย่างสอดคล้อง เป็นส่วนหนึ่งของทุก ๆ ลมหายใจ เราถูกกำหนดโดยคุณสมบัติโดยชั้นบรรยากาศทั้งสิ้น เราถูกห่อหุ้มด้วยชั้นบรรยากาศเหมือนดักแด้ เปลี่ยนเป็นเกราะและฉนวน และถ้าไม่มีตัวกลางให้อากาศเดินทางผ่าน แม้แต่การระเบิดที่รุนแรงก็ไร้เสียง"
(ย่อหน้าแรกของสูจิบัตรนิทรรศการ Atmospherescape โดย อุเทน มหามิตร)
ท่ามกลางกลุ่มหมอกฝุ่นหนาที่จับตัวลอยอยู่ในอากาศเหนือฟากฟ้าของกรุงเทพฯ จู่ ๆ กลับมีนิทรรศการศิลปะที่สำรวจภูมิทัศน์ชั้นบรรยากาศและความสัมพันธ์ระหว่างคนกับอากาศผุดขึ้นมาอย่างย้อนแย้งและแทบจะเหมือนเป็นตลกร้าย โดยนิทรรศการที่ว่านี้จัดแสดงอยู่ที่ VS Gallery ที่ตั้งอยู่บนพื้นที่เวิ้งอาร์ตสเปซ N22 ซ.นราธิวาส 22 โดยวันที่เราไปเยี่ยมชมงานนิทรรศการนี้ แอปฯ ตรวจจับค่าฝุ่น pm 2.5 ก็แสดงค่าฝุ่นในพื้นที่บริเวณนั้นเป็นสีแดงน่าประทับใจ (/ฉีกยิ้ม)
แต่เมื่อก้าวเข้าไปในสเปซของอาร์ตแกลเลอรีขนาดกะทัดรัดที่ก่อตั้งโดย คุณบี วรวุฒิ สัจจะปรเมษฐ นักเขียนเจ้าของนามปากกา หนุ่มโรงงานน้ำตา เราก็พบว่าตัวถูกห้อมล้อมภูมิทัศน์ชั้นบรรยากาศที่แม้ถูกจัดวางอยู่ในกรอบรูป แต่ก็พอทำให้เราหลอกตัวเองให้รู้สึกว่าถูกโอบกอดด้วยอากาศบริสุทธิ์ได้ง่ายขึ้น
เครดิตภาพจาก VS Gallery
ภาพวาดจำลองชั้นบรรยากาศในจินตนาการที่รายล้อมเราอยู่นั้นเป็นผลงานของ คุณอุเทน มหามิตร ศิลปินที่สนุกกับการก้าวข้ามเส้นแบ่งคำนิยามทางศิลปะ เพื่อไปสำรวจพรมแดนของศิลปะทั้งในงานเขียนและงานวาด ในภาคนักเขียน เราคุ้นเคยกับงานเขียนของเขาในฐานะนักเขียน ที่ถ่ายทอดแง่มุมเกี่ยวกับชีวิตทั้งในด้านสว่าง (ความรัก) และด้านมืด (ความตาย) ได้ออกมาอย่างงดงามเสมอกัน
แต่งานของเขาคนนี้ที่เราสนใจเป็นพิเศษก็คืองานที่เขาถ่ายทอดจากความหลงใหลในวิทยาศาสตร์และธรรมชาติ ที่เขามักหมกมุ่นครุ่นคิดด้วยการรับชมสารคดีเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ ธรรมชาติ และสิ่งมีชีวิต (รวมไปถึงสิ่งไม่มีชีวิต) อยู่เป็นประจำ ความหลงใหลของเขาในด้านนี้ก็สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนในผลงานรวมบทกวี กอปร ที่ธีมหลักของบทกวีในเล่มคือการเปรียบเทียบการกระทำต่าง ๆ ของมนุษย์กับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นในโลก
Atmospherescape เป็นนิทรรศการที่รวบรวมผลงานการวาดอะคริลิกและหมึกจีนบนผืนผ้าใบ 15 ชิ้น ของคุณอุเทน ซึ่งถ่ายทอดภาพชั้นบรรยากาศที่เป็นส่วนผสมระหว่างความเป็นภาพประกอบทางวิทยาศาสตร์ กับรายละเอียดจากฝีแปรงของศิลปินที่ราวกับแต่งแต้มภาพภูมิทัศน์อันแข็งกร้าวของชั้นดินและผืนฟ้าด้วยความงดงามราวบทกวี
นอกจากการถ่ายทอดความงามของสภาพธรรมชาติของชั้นบรรยากาศที่ห่อหุ้มโลก ผลงานทั้งหมดยังสะท้อนแนวคิดเกี่ยวกับมนุษย์และชีวิตลงในชิ้นงาน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของคุณอุเทนที่ผู้อ่านผลงานของเขาย่อมคุ้นเคย นั่นคือการเปรียบเปรยมนุษย์กับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ในภาพวาดทั้ง 15 ชิ้น ที่เน้นรายละเอียดการแบ่งชั้นของสสารในชั้นบรรยากาศโลก ศิลปินสะท้อนความเชื่อของมนุษย์โลกเกี่ยวกับชนชั้นและระดับชั้นในสังคม ที่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตมนุษย์ตั้งแต่เกิด และติดตัวไปจนถึงโลกหลังความตาย
ศิลปินตั้งคำถามถึงสถานที่ที่เรียกว่า 'สวรรค์' ที่เป็นสถานที่ที่มีการแบ่งชนชั้นและระดับขั้นในโลกหลังความตายอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มนุษย์เราเชื่อว่าสถิตอยู่ข้างบนเหนือขึ้นไปจากโลกมนุษย์ การถ่ายทอดชั้นบรรยากาศด้วยสายตาของคนที่ศึกษาทางวิทยาศาสตร์ด้งยลักษณ์ะความเป็นจริงตามกายภาพของธรรมชาติ จึงเป็นเหมือนการที่ศิลปินต้องการจะตั้งคำถามถึงการมีอยู่ของพื้นที่แห่งนั้นที่เราเรียกว่าสวรรค์ ว่ามันอยู่ที่ไหนกัน... ในชั้นบรรยากาศที่สูงขึ้นไปนั้น
"ไกลออกไปจากภาคพื้นทวีป รอยต่ออันพร่าเลือนด้วยส่วนประกอบอันบางเบาของก๊าซสุญญากาศของอวกาศเป็นพื้นที่ ปริมาตรของช่องว่างซึ่งไม่มีสสารอยู่ภายใน เป็นภูมิทัศน์ภายนอกที่หวาดหวั่นขณะเดียวกันก็สงบและพิศวง เป็นสะพานอันเงียบงันในรอยทางลมหายใจโหยอ่อน เป็นการกระซิบอัศจรรย์ของปะจุไฟฟ้าอิสระและริ้วแสงออโรร่า เป็นของขวัญชิ้นสุดท้ายที่ชั้นบรรยากาศมอบให้เรา"
สวรรค์อยู่ที่ไหนอาจไม่มีใครรู้ แต่ที่แน่ชัดคือธรรมชาติได้มอบของขวัญเป็นอากาศที่ทำให้เราได้หายใจและมีชีวิตต่อไป แต่ในช่วงเวลาที่เรามองขึ้นไปเหนือท้องฟ้าและเห็นเพียงเมฆหมอกสีครึ้มทึมเทา เราก็ได้แต่เฝ้าสงสัยว่า สวรรค์อาจไม่มีอยู่จริง... และสิทธิในการหายใจของเราก็เช่นกัน
เข้าชมฟรี
วันพุธ - วันอาทิตย์ เวลา 12.30-18.00 น.
VS Gallery ซ.นราธิวาส 22 (สาธุประดิษฐ์ 15) มีที่จอดรถ
